بر اساس گزارش اتاق بازرگانی تهران، تقریباً ۶۳٪ از کسب و کارهای تازه تأسیس در همان دو سال اول آغاز کارشان با شکست مواجه میشوند که یکی از علل اصلی آن نداشتن تحلیل رقبا، عدم شناخت بازار و هدف بیزنس است.
تحلیل و آنالیز رقبا و بازار و اینکه رقیب مستقیم شما در بازار کیست و چه کسی سهم عمده بازار را در حوزه فعالیتتان در دست دارد، چطور محصولات خود را میفروشد و چه ویژگیهایی دارد که شما ندارید؟ همچنین پاسخ به این سوال که چه چیزهایی لازم است رقبایتان بدانید؟ قیمتها و نحوه فروش محصولات آنها چگونه است؟
در کل، برای داشتن تحلیل درست اطلاع از استراتژیها، محتوا، تبلیغات و حتی رفتار رقبا با مشتریان هم مهم است. در این مقاله از ایران اردر، کاملا گام به گام با تحلیل رقبا آشنا شده و ابزارهای حرفهای برای آنالیز بازار و بررسی رقبا را به شما معرفی خواهیم کرد. تا پایان این مطلب ما را دنبال کنید.
تحلیل رقبا یعنی چه؟
تحلیل رقبا یا همان Competitive Analysis یعنی بررسی دقیق روش کار، کاستیها، نقاط قوت و راههای بازاریابی سایر فعالان بازار.
هدف اصلی این است که بفهمیم رقیبان ما چه دیدگاهی دارند، در چه استراتژی استفاده میکنند و چطور میتوانیم جایگاه بهتری نسبت به آنها پیدا کنیم. این کار فقط به دانستن قیمت محصولات رقیب یا تعداد مشتریانش ختم نمیشود، بلکه باید پاسخ این سوالات را پیدا کنیم:
● مشتریان هدف آنها چه کسانی هستند؟
● چطور مشتری جذب میکنند؟
● چه برتری خاصی نسبت به دیگران دارند؟
● در چه کارهایی ضعف دارند؟
● از چه ابزارهایی استفاده میکنند؟
● از چه راهی تبلیغات خود را انجام میدهند؟
مثال:
اگر شما یک فروشگاه اینترنتی لوازم آرایشی دارید، فقط اینکه بدانید رقیب یک رژلب را با قیمت پایینتری میفروشد کافی نیست. باید بفهمید چرا مشتریان از او خرید میکنند: آیا به خاطر تخفیف روی محصولاتش است؟ پست و ارسال سریعی که دارد؟ سایت بهتری که دارد؟ یا آموزشهایی که میدهد؟
اما چرا باید رقبا را تحلیل کنیم؟ مگر نه اینکه همیشه گفته میشود روی پیشرفت خودمان تمرکز کنیم؟ در بخش بعدی دلایل این کار را با هم بررسی میکنیم.
چرا باید رقبا را تحلیل کنیم؟
بعضی از صاحبان کسب و کار فکر میکنند فقط باید به محصول و مشتریهای خود توجه کنند و رقیبان اهمیتی ندارند! اما این تفکر میتواند باعث شود به تدریج از بازار عقب بیفتند، چون در واقعیت مشتری فقط به کیفیت محصول نگاه نمیکند و همیشه گزینههای مختلف را مقایسه میکند.
یعنی چه ما بخواهیم و چه نخواهیم، رقیبان روی تصمیم مشتری تأثیر میگذارند!
چند دلیل اصلی برای تحلیل رقبا:
● کمک میکند ارزش واقعی محصول خودمان را بهتر درک کنیم
● نقاط قوت رقیبان را نشان میدهد
● ضعفهای رقیبان را آشکار میکند
● نیازهای مشتری را بهتر میفهمیم
5 ابزار کاربردی برای تحلیل رقبا
ابزارهای مختلفی برای این کار وجود دارد. در ادامه پنج تا از بهترین ابزارها در حوزههای متفاوت برای تحلیل رقبا را معرفی میکنیم:
۱. ابزارهای مدیریت شبکههای اجتماعی
این ابزارها به شما کمک میکنند فعالیتهای خود در شبکههای اجتماعی مثل اینستاگرام و توییتر را برنامهریزی و نظارت کنید. همچنین میتوانید کارهای رقیبان را هم زیر نظر بگیرید. میفهمید رقیبان چه پستهایی میگذارند، چه زمانی بیشترین تعامل را دارند و چطور با دنبالکنندگان خود ارتباط برقرار میکنند.
مثال: ابزارهایی مثل Hootsuite، Buffer و Socialbakers بهترینها برای این حوزه هستند.
۲. ابزارهای رصد بازار
با این ابزارها میتوانید اطلاعات خوبی از رقیبان بگیرید: قیمتگذاری آنها، روش تبلیغات و عملکردشان در بازار. این ابزارها رفتار مشتریان را تحلیل میکنند و نقاط قوت و ضعف رقیب را به شما نشان میدهند.
مثال: SimilarWeb، SEMrush
۳. ابزارهای تحقیق کلمات کلیدی
با این ابزارها متوجه میشوید رقیبان از چه کلماتی برای جذب مشتری استفاده میکنند. همچنین متوجه میشوید مردم بیشتر چه چیزهایی را جستجو میکنند و میتوانید محتوا و تبلیغات خود را بر همان اساس تنظیم کنید.
مثال: Ahrefs، Google Keyword Planner
۴. ابزارهای تحلیل داده
این ابزارها اطلاعاتی مثل تعداد بازدیدکنندگان سایت، رفتار کاربران و نتیجه تبلیغات شما را بررسی میکنند. هم برای تحلیل خودتان و هم برای بررسی رقیبان مفید هستند و به شما کمک میکنند تصمیمهای بهتری بگیرید.
مثال: Google Analytics، Hotjar
۵. ابزارهای هوش مصنوعی
ابزارهای هوش مصنوعی میتوانند دادهها را به سرعت تحلیل کنند، روند بازار را پیشبینی کنند و حتی در تولید محتوا به شما کمک کنند.
مثال: ChatGPT، MarketMuse
تفاوت تحلیل رقبا و تحقیق بازار چیست؟
ممکن است این دو با هم اشتباه گرفته شوند، اما در واقع کاملاً با هم متمایز هستند. تحقیق بازار به شما کمک میکند تا مشتریان مناسب کسب و کار خود را پیدا کنید، در حالی که تحلیل رقبا باعث میشود بیزینس شما منحصربفرد و متفاوت شود.
به بیان دیگر، تحقیق بازار با نگاه به رفتار مشتریان و تحولات اقتصادی، به شما کمک میکند ایدههای کسب و کارتان را بسنجید و تصویر روشنی از مشتریان خود به دست آورید.
اما تحلیل و آنالیز رقبا بر شناخت رفتار رقیبان و شیوه برخورد آنها با مشتری متمرکز است. این شناخت، اساس ایجاد برتری رقابتی ویژهای است که به درآمد پایدار برای کسب و کار شما منجر میشود.
مثال:
فرض کنید میخواهید یک کافه جدید در شهر خود باز کنید.
تحقیق بازار:
ابتدا بررسی میکنید که مردم آن منطقه چه نوع قهوهای دوست دارند، چقدر برای قهوه هزینه میکنند و چه زمانی بیشتر به کافه میروند. این اطلاعات به شما نشان میدهد مشتریان احتمالی شما چه کسانی هستند و به چه چیزهایی توجه میکنند.
تحلیل رقبا:
سپس کافههای رقیب اطراف را میبینید؛ مثلاً متوجه میشوید بیشتر آنها فقط قهوه ارائه میدهند و فضای آرامی ندارند. شما تصمیم میگیرید علاوه بر قهوه خوب، فضایی دنج با اینترنت رایگان و موسیقی زنده ایجاد کنید تا از بقیه متمایز شوید. این کار باعث جذب مشتری بیشتر و برتری شما نسبت به رقیبان میشود.
5 اشتباه رایج در تحلیل رقبا
افراد زیادی هنگام تحلیل رقبا، پنج اشتباه بزرگ مرتکب میشوند که برای جلوگیری از آنها، در فهرست زیر همه آنها را ذکر کردهایم:
۱. شناسایی غیرحرفهای و غلط رقیبان
۲. بیتوجهی به بررسی کلمات کلیدی و نتایج جستوجو در زمینه کاری خود
۳. پیگیری نکردن اخبار تازه و تحولات صنعت
۴. عدم بهروزرسانی و هماهنگی با تغییرات و امکانات جدیدی که رقیبان استفاده میکنند
۵. انجام یکبار تحلیل و ادامه دادن بر همان اساس، بدون بازبینی یا تغییر در آینده
برای تحلیل رقبا در کسب و کار از چه کسی کمک بگیریم؟
امروزه، تحلیل رقبا یک ابزار تشریفاتی نیست؛ بلکه یک نیاز برای هر کسب و کاری است که میخواهد در بازار رقابت کند، رشد کند و از رقبایش عقب نیفتد.
با شناسایی درست رقیبان، بررسی عملکرد آنها و پیدا کردن نقاط ضعف و فرصتهایشان، نهتنها از اشتباهات دیگران را تکرار نمیکنید، بلکه با برنامهریزی بهتر، در بازار موفقتر عمل میکنید. یادتان باشد برندهای موفق فقط به خود توجه نمیکنند؛ آنها پیوسته رقیبان خود را نیز زیر نظر دارند.
اگر نمیدانید چطور رقیبان خود را یافته یا چه اطلاعاتی را باید جمع کرده و چگونه تحلیل کنید، ما در مجموعه ایران اردر با خدمات مشاوره آماده کمک به شما هستیم. اگر برای رقابت آمادهاید، همین الان با کارشناسان ما تماس بگیرید یا با پر کردن فرمهای مشاوره آنلاین بدون تماس مشاوره دریافت کنید.
کلام پایانی
تحلیل رقبا از مراحل مهم در تدوین استراتژیهای بازاریابی دیجیتال است. با استفاده از ابزارهای مختلفی که معرفی کردیم، میتوانید عملکرد کسب و کار خود را با رقیبان مقایسه کنید و بهترین راهها را برای ارتقای بیزینس خود پیدا کنید. امیدواریم این مقاله در شناخت رقیبان و استفاده از ابزارهای تحلیل به شما کمک کرده باشد.
اگر بیزنس شما با کاهش فروش روبرو شده است، مشاوره حرفهای میتواند راهحل خوبی برای شروع یک مسیر درست برایتان باشد. مجموعه ایران اردر با خدمات تخصصی مشاوره آنلاین، میتواند در جذب مشتری بیشتر و افزایش فروش به شما کمک کند.
سوالات متداول
تحلیل و آنالیز رقبا مناسب چه کسب و کارهایی است؟
برای تمامی کسب و کارها؛ چه استارتاپ، چه فروشگاه سنتی و چه کسب و کار آنلاین این تحلیل کاربردی و موثر است. این تحلیل به شما کمک میکند تصمیمات بهتری بگیرید و رشد سریعتری داشته باشید.
تحلیل و آنالیز رقبا باید هر چند وقت یکبار انجام شود؟
عموما توصیه میشود که تحلیل خود را هر ۳ تا ۶ ماه یکبار بررسی و بهروز کنید؛ به خصوص اگر در بازاری رقابتی یا پرنوسان فعالیت دارید.
چطور میتوان ترافیک و ابزارهای مورداستفاده رقبا را شناخت؟
با استفاده از ابزارهایی مانند SimilarWeb، Wappalyzer، Ahrefs و Ubersuggest میتوانید اطلاعات دقیقی از وبسایت رقبایتان کسب کنید.
هدف اصلی تحلیل و آنالیز رقبا در کسب و کار چیست؟
هدف، شناسایی اقدامات و نقاط قوت و ضعف رقبا پیش از هر اقدامی است. با پر کردن خلأهای موجود در حوزههایی مانند سئو و بازاریابی، میتوانید جایگاه بهتری در حوزه فعالیت و کسب و کارتان به دست بیاورید و تجربه بهتری برای کاربران و مشتریان خود به وجود آورده و در نهایت سودآوری بیشتری داشته باشید.
