پلتفرم تجارت الکترونیک B2B میان ایران و ترکیه با هدف ایجاد دسترسی مستقیم میان تولیدکنندگان ایرانی و خریداران ترکیهای، بهصورت رسمی آغاز به کار کرده است. این سامانه، امکان ارتباط مستقیم ۵۰۰۰ واحد تولیدی ایرانی را با بازارهای فعال ترکیهای فراهم میکند و گامی مهم در مسیر گسترش صادرات غیرنفتی ایران به حساب میآید.
این پروژه با همکاری اتاق بازرگانی ایران، اتحادیه صادرکنندگان ترکیه و حمایت وزارت صمت طراحی شده و اکنون در فاز عملیاتی قرار دارد. بستر دیجیتال ایجاد شده به تجار و صادرکنندگان این امکان را میدهد تا بدون واسطه و با کمترین هزینه، محصولات خود را به مشتریان خود در ترکیه معرفی کنند، مذاکرات تجاری انجام دهند و قراردادهای فروش منعقد کنند.
اطلاعات دقیق هر تولیدکننده، ظرفیت تولید، نوع محصولات، قیمتگذاری و شرایط ارسال در این پلتفرم ثبت شده و خریداران ترکیهای میتوانند به صورت مستقیم و بیواسطه با تولیدکنندگان ارتباط بگیرند. علاوه بر این، خدماتی نظیر مشاوره حقوقی، ترجمه تخصصی، خدمات مالی و پشتیبانی حمل و نقل نیز برای کاربران ارایه شده است.
همزمان با راهاندازی این پلتفرم، نمایشگاه تجارت مشترک ایران و ترکیه نیز در شهر استانبول برگزار شد که طی آن بیش از ۲۰۰ نشست B2B میان شرکتهای دو کشور برگزار گردید. بسیاری از این مذاکرات به امضای تفاهمنامههای همکاری و قراردادهای صادراتی در حوزههای پتروشیمی، قطعات صنعتی، فناوری، پوشاک و مواد غذایی منتهی شدند.
در ادامه این همکاری تجاری، ترکیه اعلام کرد که به زودی دفتر نمایندگی تجارت خارجی خود را در تهران راهاندازی خواهد کرد. هدف از تأسیس این دفتر، تسهیل همکاریها، ارائه خدمات مشاوره به شرکتهای ترکیهای فعال در ایران و حمایت از پروژههای سرمایهگذاری مشترک عنوان شده است.
از سوی دیگر، دولت ایران نیز دو مرز فعال جدید برای ترانزیت کالا به ترکیه معرفی کرده که انتظار میرود فرآیند حمل و نقل بین دو کشور را سرعت داده و هزینههای صادرات را کاهش دهد. به گفته مسئولان وزارت راه، این دو مسیر جدید تا پایان تابستان ۱۴۰۴ (۲۰۲۵) به بهرهبرداری کامل خواهند رسید.
تحلیلگران اقتصادی بر این باورند که این بستر تجاری دیجیتال، بهترین فرصت برای تولیدکنندگان و صادرکنندگان خرد و متوسط ایرانی است که تاکنون دسترسی آسانی به بازارهای خارجی نداشتهاند. به ویژه آن دسته از تولیدکنندگانی که بهدلیل محدودیتهای ارزی یا عدم آشنایی با فرآیند صادرات، از حضور در بازار منطقهای بازماندهاند.
در حال حاضر، تولیدکنندگانی که مایل به عضویت در این پلتفرم هستند، میتوانند از طریق وبسایت رسمی آن ثبتنام کرده و پس از احراز هویت، محصولات خود را بارگذاری نمایند. پشتیبانی فنی و آموزشی نیز برای اعضا در نظر گرفته شده تا فرآیند ورود به بازار ترکیه با سهولت بیشتری انجام شود.
این پلتفرم میتواند زمینهساز یک جهش صادراتی تازه برای ایران باشد؛ آن هم در شرایط تحریم که کاهش وابستگی به نفت و گسترش روابط با کشورهای همسایه به یکی از اولویتهای اصلی سیاستگذاری اقتصادی کشور تبدیل شده است. ایجاد این پل تجاری دیجیتال میان تولید و بازار، نه تنها فرصتهای اقتصادی تازهای برای ایران به وجود خواهد آورد، بلکه میتواند الگوی موفقی برای سایر همکاریهای تجاری منطقهای نیز محسوب شود.
الحاق ایران به موافقتنامه تجارت آزاد ترکیه با اتحادیه اوراسیا
موافقتنامه تجارت آزاد بین جمهوری اسلامی ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا، پس از نزدیک به هفت سال مذاکره و تصویب در مجالس کشورهای عضو، از ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۴ (۱۵ می ۲۰۲۵) باید به اجرا دربیاید.
این توافقنامه که شامل پنج کشور روسیه، قزاقستان، قرقیزستان، بلاروس و ارمنستان است، با هدف تسهیل تجارت و کاهش تعرفههای گمرکی به امضا رسیده است.
بر اساس این توافقنامه، ۸۷ درصد از کالاهای مبادلاتی میان ایران و کشورهای عضو اتحادیه اوراسیا مشمول تعرفه صفر خواهند شد، که این امر میتواند به افزایش حجم تجارت متقابل تا ۱۲ میلیارد دلار منجر شود.
محمدعلی دهقاندهنوی، رئیس سازمان توسعه تجارت ایران، اعلام کرد که تمامی هماهنگیهای لازم برای اجرای این موافقتنامه انجام شده و دستگاههای ذیربط آمادگی کامل دارند.
وی افزود که برای بهرهبرداری حداکثری از این فرصت، دبیرخانه ویژهای تشکیل شده و جلسات متعددی با دستگاههای مرتبط، به ویژه در بخشهای گمرک و لجستیک، برگزار شده است.
اجرای این موافقتنامه نه تنها به کاهش هزینههای تجاری کمک میکند، بلکه فرصتهای جدیدی برای صادرکنندگان و فعالان اقتصادی ایرانی به وجود میآورد.
با توجه به حذف یا کاهش موانع تجاری، بنگاههای تولیدی میتوانند با رقابتپذیری بیشتر، به بازارهای منطقهای و جهانی دسترسی گستردهتری پیدا کنند.
میرهادی سیدی، مشاور امور بینالملل و توافقهای تجاری سازمان توسعه تجارت ایران، تأکید کرد که این توافقنامه، نخستین تجربه جدی ایران در حوزه تجارت آزاد است و میتواند به عنوان ابزاری کارآمد برای گسترش تجارت میان کشورهای عضو تبدیل شود.
در راستای اطلاعرسانی و آمادهسازی فعالان اقتصادی، سازمان توسعه تجارت ایران برنامههای متعددی از جمله سفرهای استانی و برگزاری جلسات با اتاقهای بازرگانی استانی را در دستور کار قرار داده است.
هدف اصلی این برنامهها، آگاهیبخشی به تولیدکنندگان و تجار در خصوص فرصتها و مخاطرات موجود در موافقتنامه و رفع ابهامات مرتبط است. برای بازرگانان ایرانی، این توافقنامه فرصتی بینظیر برای توسعه صادرات، ایجاد مشارکتهای منطقهای و ارتقای جایگاه ایران در تجارت بینالملل فراهم میکند.
با استفاده از این فرصت، فعالان اقتصادی و تجار میتوانند نقش مؤثری در رشد اقتصادی کشور ایفا کنند. با توجه به کامل شدن فرآیند اجرایی این توافقنامه در آینده نزدیک، توصیه میشود بازرگانان و تولیدکنندگان ایرانی با بررسی دقیق مفاد آن و استفاده از مشاورههای تخصصی، برنامهریزیهای لازم را برای حضور مؤثر در بازارهای کشورهای عضو اتحادیه اوراسیا انجام دهند.
