در سال ۲۰۲۵، بازار تجارت الکترونیک ترکیه با رشد فراوان خود به یکی از پویاترین بازارهای دیجیتال منطقه تبدیل شده است. این رشد، فرصتهای متعددی را برای صادرکنندگان دیجیتال ایرانی ایجاد میکند تا با ورود به این بازار، سهمی از تجارت جهانی را به دست آورند.
بر اساس گزارش وزارت تجارت ترکیه، صادرات الکترونیکی این کشور در سال ۲۰۲۴ به ۶.۴ میلیارد دلار رسید که نسبت به سال قبل ۲۷ درصد افزایش داشته است. هدفگذاری برای سال ۲۰۲۵، رسیدن به ۸ میلیارد دلار در صادرات دیجیتال است. این رشد نشاندهنده افزایش سهم تجارت الکترونیک در صادرات کل کالاهای ترکیه به ۲.۶ درصد است، در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۳، ۲.۱۲ درصد بود.
برای تحقق این اهداف، دولت ترکیه بستههای حمایتی به ارزش ۳۲۰ میلیون لیر ترکیه (حدود ۸.۷۸ میلیون دلار) ارائه کرده است تا کسب و کارها بتوانند حضور خود را در بازارهای جهانی افزایش دهند. همچنین، کشورهایی مانند امارات، قطر، کویت، نیجریه و عربستان سعودی به عنوان بازارهای هدف با پتانسیل بالای صادرات دیجیتال معرفی شدهاند و صادرکنندگانی که بر این کشورها تمرکز کنند، از حمایت مالی اضافی ۲۰ درصدی برخوردار خواهند شد.
با توجه به رشد سریع بازار دیجیتال ترکیه و حمایتهای دولتی، صادرکنندگان ایرانی میتوانند از این فرصتها کمال استفاده را ببرند. نزدیکی جغرافیایی، روابط فرهنگی و تاریخی مشترک و همچنین نیاز بازار ترکیه به محصولات متنوع، زمینهساز همکاریهای گستردهتر بین دو کشور است.
در سال ۲۰۲۴، ایران کالاهای غیرنفتی به ارزش ۵.۲ میلیارد دلار به ترکیه صادر کرده است، که ترکیه را به چهارمین مقصد صادراتی ایران تبدیل میکند. این آمار نشاندهنده ظرفیت بالای همکاریهای اقتصادی بین دو کشور است.
شرکتهایی مانند ترندیول (Trendyol) نقش مهمی در توسعه بازار تجارت الکترونیک ترکیه دارند. این شرکت در سال ۲۰۲۴، مدل زبان بزرگ خود را راهاندازی کرده و در دستهبندی “صادرات الکترونیکی” در مراسم جوایز مجمع صادرکنندگان ترکیه برنده شده است.
بازار تجارت الکترونیک ترکیه در سالهای اخیر رشد قابل توجهی داشته است. ارزش بازار تجارت الکترونیک این کشور از ۳.۹ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۹ به ۵۳.۹ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۳ رسیده است، که نشاندهنده افزایش ۷۱۷ درصدی است. این رشد سریع، برای تجار ایرانی فعال در عرصه دیجیتال فرصتی عالی محسوب میشود. اکنون زمان مناسبی است تا صادرکنندگان ایرانی با برنامهریزی دقیق و استفاده از فرصتهای موجود، حضور خود را در بازار دیجیتال ترکیه تقویت کنند.
کاهش محدودیتهای گمرکی بین ایران و ترکیه در سال ۲۰۲۵
در پی تلاشهای دیپلماتیک و اقتصادی گسترده، ایران و ترکیه در سال ۲۰۲۵ گامهای بلندی در جهت کاهش محدودیتهای گمرکی و تسهیل تجارت دوجانبه برداشتهاند. این اقدامات با هدف افزایش حجم مبادلات تجاری به ۳۰ میلیارد دلار در سالهای آتی صورت گرفته و فرصتهای زیادی را برای تجار ایرانی ایجاد کرده است.
بر اساس گزارشهای رسمی، حجم تجارت بین ایران و ترکیه در سال گذشته به ۱۱.۸ میلیارد دلار رسیده بود که پیشبینی میشود تا پایان امسال از ۱۹ میلیارد دلار عبور کند. این رشد نشاندهنده افزایش ۷ میلیارد دلاری در حجم تجارت دوجانبه است.
در جریان بیست و نهمین اجلاس کمیسیون مشترک اقتصادی ایران و ترکیه، تفاهمنامههایی در زمینههای مختلف از جمله حمل و نقل ریلی، افزایش مبادلات تجاری، ترانزیت و همکاریهای فرهنگی و رسانهای به امضا رسید. این توافقات موجب کاهش محدودیتهای گمرکی و تسهیل فرآیندهای تجاری بین دو کشور شدهاند.
یکی از محورهای اصلی همکاریهای تجاری بین ایران و ترکیه، بخش کشاورزی و صنایع غذایی است. رئیس اتاق بازرگانی ایران با اشاره به اهمیت این حوزه، پیشنهاد ایجاد مراکز مشترک تحقیقاتی برای توسعه تکنولوژیهای کشاورزی را مطرح کرده است. این اقدام میتواند منجر به افزایش بهرهوری و کیفیت محصولات کشاورزی و غذایی دو کشور شود.
با توجه به حجم بالای مبادلات تجاری، تصمیم گرفته شده است تعداد گذرگاههای مرزی بین ایران و ترکیه از سه به پنج گذرگاه افزایش یابد. همچنین، توسعه خطوط ریلی و افزایش پروازها از دیگر برنامههای در دستور کار است که میتواند به تسهیل حمل و نقل کالاها و کاهش هزینهها کمک کند.
با توجه به کاهش محدودیتهای گمرکی و تسهیل فرآیندهای تجاری، بازرگانان ایرانی میتوانند از فرصتهای ایجاد شده برای صادرات کالاهای خود به ترکیه استفاده کنند. محصولاتی مانند محصولات کشاورزی، صنایع غذایی، و کالاهای صنعتی میتوانند بازارهای جدیدی در ترکیه پیدا کنند.
کاهش محدودیتهای گمرکی بین ایران و ترکیه در سال ۲۰۲۵، نشانهای از تعهد دو کشور به تقویت روابط اقتصادی و تجاری است. بازرگانان و فعالان اقتصادی ایرانی میتوانند با استفاده از این فرصتها، نقش مؤثری در افزایش حجم تجارت دوجانبه و تحقق هدفگذاری رشد تجارت متقابل ایفا کنند.
