در سال ۲۰۲۵، روند واردات تجهیزات پزشکی از دبی و سایر مناطق امارات متحده عربی به ایران رشد قابلتوجهی داشته است. این روند که در ماههای اخیر شدت گرفته، نشاندهنده افزایش تعاملات اقتصادی میان دو کشور و حرکت ایران بهسوی تأمین بهروزترین فناوریهای پزشکی از طریق یکی از مهمترین قطبهای تجاری منطقه است.
بررسی آمارهای رسمی منتشر شده از سوی مراکز معتبر بینالمللی مانند فیتچ سولوشنز و کمیسیون تجارت جهانی، حاکی از آن است که بخش بزرگی از صادرات امارات به ایران را تجهیزات پزشکی و اپتیکی تشکیل میدهد. تنها در سال ۲۰۲۳، امارات بیش از ۶۳ میلیون دلار تجهیزات تخصصی در حوزه سلامت به ایران صادر کرده است و این رقم در سهماهه نخست سال ۲۰۲۵ رشد بیشتری نیز داشته است.
همزمان با این جهش وارداتی، همکاریهای دولتی و نهادهای تجاری دو کشور نیز روندی صعودی داشته است. پیشنهاد اتاق بازرگانی ایران مبنی بر تشکیل کمیته مشترک با امارات برای تقویت تجارت مجدد، یکی از اقدامات مهم در جهت تقویت این تعاملات است. این اقدام میتواند مسیر واردات کالاهای تخصصی مانند تجهیزات پزشکی را کوتاهتر، مقرونبهصرفهتر و هموارتر کند. از سوی دیگر، دیدار مقامات بلندپایه ایران با طرفهای اماراتی در هفتههای گذشته، از جمله سفر رئیس شورای راهبردی روابط خارجی ایران به دبی، نوید توسعه بیشتر روابط اقتصادی در آینده نزدیک را میدهد.
نمایشگاه ایران هلث ۲۰۲۵ که چندی پیش برگزار شد، نقطه عطفی در مسیر توسعه صادرات و واردات تجهیزات پزشکی محسوب میشود. در این رویداد بینالمللی، بیش از ۵۸۰ شرکت از داخل و خارج از کشور حضور داشتند و امارات نیز به عنوان یکی از شرکای فعال در این نمایشگاه مشارکت داشت. در این نمایشگاه، بیش از ۱۵۰ قرارداد صادراتی با کشورهای منطقه و آفریقا امضا شد و زمینه مناسبی برای همکاری شرکتهای ایرانی با فعالان حوزه تجهیزات پزشکی در دبی ایجاد شد.
همچنین معرفی ۱۸ محصول نوآورانه از سوی شرکتهای ایرانی، که شامل سامانههای هوش مصنوعی در تصویربرداری پزشکی، ابزارهای ارتوپدی پیشرفته و داشبورد ملی هوشمند مدیریت اکسیژن بودند، نشان داد که صنعت تجهیزات پزشکی ایران ظرفیت قابلتوجهی برای جذب فناوری، صادرات مجدد از طریق امارات و مشارکت در پروژههای مشترک دارد.
اگر چه مسیر توسعه این صنعت با چالشهایی نظیر تأخیر در صدور مجوزهای اداری، محدودیت در تأمین مواد اولیه و نبود شفافیت در ثبت سفارشها همراه بوده، اما کارشناسان معتقدند با اصلاح فرآیندهای اداری و بهروزرسانی زیرساختهای نرمافزاری میتوان این موانع را به فرصت تبدیل کرد. در حال حاضر بیش از ۴۰۰۰ واردکننده و تولیدکننده در این حوزه فعال هستند که به دلیل رقابت فشرده، نیاز به مسیرهای جدید و تسهیل شده برای تأمین تجهیزات دارند. استفاده از ظرفیتهای امارات، به ویژه دبی، به عنوان مرکز تجاری بینالمللی برای توزیع کالاهای پزشکی، میتواند مزیتی راهبردی برای بازرگانان ایرانی محسوب شود.
با توجه به موقعیت ژئواکونومیک امارات و تمرکز این کشور بر تبدیل شدن به مرکز منطقهای تجارت پزشکی، حضور فعال بازرگانان ایرانی در این مسیر اهمیت فراوانی دارد. پیشنهاد میشود فعالان اقتصادی ضمن بررسی بازار امارات، با شرکت در نشستهای مشترک، نمایشگاهها و سرمایهگذاری در فناوریهای نوین، از فرصتهای فراهم شده حداکثر استفاده را ببرند.
واردات هدفمند و هوشمندانه تجهیزات پزشکی از امارات نه تنها پاسخگوی نیاز بازار داخلی خواهد بود، بلکه میتواند بستری برای صادرات مجدد و ورود به بازارهای جهانی از طریق مسیرهای تجاری امارات باشد. همکاریهای ایران و امارات در حوزه سلامت، رو به گسترش است و اکنون میتواند بهترین زمان برای ورود و سرمایهگذاری در تجارت این نوع تجهیزات باشد.
امکانات گسترده و جدید انبارداری در امارات برای تاجران بینالمللی
امارات متحده عربی با سرمایهگذاری گسترده در حوزه زیرساختهای انبارداری، خود را به عنوان یکی از مهمترین هابهای لجستیکی منطقه و جهان تثبیت کرده است. در چند ماه اخیر، این کشور با استفاده از موقعیت، روابط تجاری قدرتمند و فناوری پیشرفته خود، امکان دسترسی سریع، امن و هوشمند را برای تاجران بینالمللی، به ویژه فعالان و تجار ایرانی، به وجود آورده است.
یکی از نمونههای شاخص این توسعه، توسعه فاز جدید پارک لجستیکی جبل علی (Jafza) است که در آوریل ۲۰۲۵ با سرمایهگذاری ۹۰ میلیون درهم (حدود ۲۴.۵ میلیون دلار) برای افزایش ظرفیت و تقویت جایگاه دبی به عنوان یک قدرت لجستیک منطقهای رونمایی شد. این پروژه شامل افزودن ۳۶۰٬۰۰۰ فوت مربع فضای درجه A با امکاناتی نظیر دفاتر مدرن، واحدهای قابل تنظیم، انبارهایی با دمای کنترل شده و اسکلههای بارگیری است که صنایع و محصولات متنوعی را هدف قرار داده است.
علاوه بر آن، طرح توسعه KEZAD در ابوظبی تا پایان ۲۰۲۵ بیش از ۲۵۰٬۰۰۰ متر مربع فضای انبار جدید ارائه خواهد داد، به نحوی که کل ظرفیت این منطقه را ۴۳٪ افزایش میدهد. در دبی، همکاریهای میان Dubai South و Aldar Properties نیز منجر به ساخت واحد درجه A به مساحت نزدیک به ۲۳٬۰۰۰ متر مربع تا سهماهه دوم ۲۰۲۵ میشود. این پروژهها همراه با توسعه شبکه ریلی Etihad Rail که به لحاظ اقتصادی هزینههای لجستیکی را کاهش میدهد و اتصال بندر به مراکز صنعتی را تسهیل میکند، نشاندهنده یک اکوسیستم لجستیکی جامع است.
امارات همچنین در جهت اجرا و راهاندازی «انبارداری هوشمند» حرکت کرده است؛ اتکا بر فناوریهای هوشمند مانند 5G، رباتها، هوش مصنوعی، اینترنت اشیا و سیستم مدیریت انبار هوشمند، تجربهای نوین در مدیریت موجودی و پیگیری کالاها ارائه میدهد. برای مثال در Dubai South اولین انبار هوشمند ۵G افتتاح شد، جایی که وسایل هدایت شده خودکار (AGV) با تأخیر کم و کارایی بالا عمل میکنند. همچنین شرکتهایی مثل DP World در Jafza و Al Maya Group در مرکز توزیع خود از سیستمهای مدیریت هوشمند و فناوری بلاکچین استفاده میکنند.
رشد سریع تجارت الکترونیکی و تقاضای روزافزون برای خدمات جامع حمل و نقل باعث افزایش هزینه اجاره انبار تا ۱۰٪ در سال ۲۰۲۵ شده است. این درحالیست که ظرفیت انبارداری هوشمند و انعطافپذیری قراردادها برای شرکتها، به ویژه کسب و کارهای متوسط و کوچک، تا حدودی این فشار را کاهش داده است.
در همین حال، شرکتهایی مانند Expeditors در Dubai South، با راهاندازی مرکز ۲۳٬۲۰۰ متر مربعی در فوریه ۲۰۲۵، خدمات حسابداری موجودی، بستهبندی سفارشی، مدیریت سفارش، کنترل کیفیت و انبارداری چندمنظوره را ارائه میدهند. علاوه بر این، شرکتهای بینالمللی همچون Transworld Group و DP World در Jafza مراکز توزیع بزرگ و انبارهای با مدیریت دمای مدرن در دست ساخت دارند.
برای تاجران ایرانی، این فرصت ایجاد شده تا با استفاده از امتیازات مناطق آزاد و قوانین مشوق مانند معافیتهای مالیاتی و انعطاف در قرارداد اجاره، کالاهای خود را با هزینه کمتر ذخیره و مجدداً صادر کنند. بنابراین، انبارداری در امارات نه تنها مکانی برای ذخیره، بلکه سکویی برای توسعه شبکه توزیع به دیگر بازارهای خلیج فارس، آفریقا و اروپا محسوب میشود.
بهطور کلی، تحولات سال ۲۰۲۵ در حوزه انبارداری امارات، چشماندازی جدید برای تجارت هوشمندتر و به روزتر به وجود آورده است. این چارچوب، با هدف تسهیل و تسریع جریان کالا، عملاً به بازرگانان ایرانی این فرصت را داده تا با ورود هدفمند و برنامهریزی شده به این بازار، علاوه بر اینکه زنجیره تأمین خود را تقویت میکنند، جایگاه خود را در تجارت منطقهای و حتی جهانی نیز تثبیت نمایند.
