در حالی که چشمانداز انرژی جهانی با سرعتی بیسابقه در حال تغییر است، کشورهای وابسته بر منابع طبیعی مثل نفت نیز به دنبال تغییر سیاستهای کلان خود در حوزه انرژی هستند. در این میان، امارات متحده عربی که سالها به عنوان یکی از تولیدکنندگان مهم نفت شناخته شده است، اکنون وارد دورهای تازه شده است؛ دورهای که در آن انرژی پاک، فناوریهای روز و اقتصاد کمکربن در مرکز توجه این کشور قرار گرفتهاند. هدف امارات روشن است؛ دستیابی به انتشار خالص صفر تا سال ۲۰۵۰ از طریق اجرای طرحهای بلند مدت و سرمایهگذاریهای گسترده در انرژیهای پاک.
به گزارش رسانههای بینالمللی معتبر امارات اکنون در مسیر رقابت جدی با سایر کشورهای منطقه برای بازسازی ساختار انرژی خود قرار گرفته است. فشارهای زیستمحیطی، تحولات ژئوپلیتیکی و نوسانات بازار جهانی باعث شده است که سیاستگذاران این کشور بیش از هر زمان دیگری به فکر تنوعبخشی به منابع انرژی و کاهش وابستگی به نفت بیفتند. گزارشی از شرکت «یارداستیک مارکتینگ» نیز تأکید دارد که برنامه جامع امارات برای رسیدن به هدف صفر خالص، مبتنی بر گسترش فناوری و توسعه پروژههای کمکربن است.
تغییر مسیر از اقتصاد وابسته به نفت به سمت انرژی پاک
امارات متحده عربی با داشتن حدود ۶.۹ درصد از ذخایر نفت جهان و ۳.۵ درصد از ذخایر گاز طبیعی، دهههاست در بازار انرژی جهان تأثیرگذار است. با این حال، سهم نفت و گاز که اکنون حدود ۳۰ درصد از تولید ناخالص داخلی این کشور را تشکیل میدهد، قرار است طی سالهای آینده کاهش یابد. مقامات اماراتی با درک ضرورت تغییر ساختار اقتصادی، بر توسعه انرژی خورشیدی، هیدروژن و فناوریهای جذب کربن تمرکز کردهاند.
سرمایهگذاریهای ادنوک در انرژیهای پاک و سبز
شرکت ملی نفت ابوظبی (ادنوک) در این تحول نقشی اساسی دارد. این شرکت اعلام کرده است که تا سال ۲۰۲۹ بیش از ۱۳ میلیارد دلار در طرحهای بینالمللی انرژی پاک سرمایهگذاری خواهد کرد. اهداف این برنامه شامل کاهش ۲۵ درصدی انتشار گازهای گلخانهای تا سال ۲۰۳۰، توقف کامل سوزاندن گاز و دستیابی به سهم ۵ درصدی در بازار جهانی هیدروژن کمکربن است. این اقدامات نشان میدهد که امارات قصد دارد جایگاه خود را در بازار نوظهور سوختهای کمکربن تقویت کند.
هوش مصنوعی، تحلیل داده و سیستمهای پیشرفته کنترل، بخش مهمی از طرح انرژی امارات را تشکیل میدهند. استفاده از این فناوریها در بخش نفت و گاز باعث شده است که مدیریت ریسک، پیشبینی خرابی تجهیزات و کاهش آلایندهها با دقت بیشتری انجام شود.
رقابت انرژی در خاورمیانه
تحول انرژی تنها به امارات محدود نیست. در سال ۲۰۲۴ ارزش پروژههای نفت و گاز در خاورمیانه به ۸۴.۱ میلیارد دلار رسیده است که نسبت به سال قبل نزدیک به ۴۰ درصد رشد داشته است. عربستان سعودی با توسعه میادین گازی آرامکو، عمان با سرمایهگذاری بر هیدروژن و قطر با گسترش میدان گازی شمال، همگی وارد رقابتی تازه شدهاند. هر یک از این کشورها تلاش دارد تعادلی میان رشد اقتصادی و دستیابی به منابع انرزی جدید برقرار کند.
امارات برنامه تولید سالانه ۱.۴ میلیون تن هیدروژن پاک تا سال ۲۰۳۱ و حذف ۱۰ میلیون تن دیاکسیدکربن از طریق فناوری جذب و ذخیرهسازی را دنبال میکند. علاوه بر این، انتظار میرود تا سال ۲۰۵۰ بیش از نیمی از خودروهای فعال در این کشور برقی شوند. با چنین برنامههایی، امارات نه تنها تولیدکننده نفت باقی خواهد ماند، بلکه به یکی از طراحان آینده انرژی جهان تبدیل میشود.
